Trong ngành cơ khí chế tạo hiện đại, dụng cụ cắt CNC đóng vai trò then chốt quyết định chất lượng, năng suất và chi phí gia công. Với sự phát triển của công nghệ CNC, các loại dụng cụ cắt ngày càng đa dạng, từ dao liền khối carbide đến mảnh insert gắn mảnh, phục vụ cho máy phay, máy tiện, máy khoan… Bài viết này sẽ khám phá chi tiết các loại dụng cụ cắt CNC phổ biến hiện nay, giúp bạn dễ dàng chọn lựa phù hợp cho nhu cầu sản xuất.
Dụng cụ cắt CNC là gì?
Dụng cụ cắt CNC (cutting tools CNC) là các công cụ được thiết kế đặc biệt để lắp trên máy CNC, thực hiện cắt gọt vật liệu theo chương trình lập trình (G-code). Chúng khác biệt so với dụng cụ thủ công nhờ độ chính xác cao, khả năng chịu tải lớn, tuổi thọ dài và tối ưu cho gia công tốc độ cao (HSM – High Speed Machining).
Các dụng cụ cắt CNC phổ biến được phân loại theo:
- Chức năng: Phay, tiện, khoan, doa, vát mép…
- Cấu tạo: Dao liền khối (solid) hoặc gắn mảnh (insert/indexable).
- Vật liệu: Carbide (hợp kim cứng), HSS, ceramic, CBN, PCD…
- Số lưỡi cắt: 2 me, 3 me, 4 me…
Các loại dụng cụ cắt CNC phổ biến nhất hiện nay
Dưới đây là những loại dụng cụ cắt được sử dụng rộng rãi trong các xưởng cơ khí Việt Nam và trên thế giới.
Dao phay ngón (End Mill)
Dao phay ngón (End Mill) Đây là dụng cụ cắt CNC phổ biến nhất, đặc biệt trên máy phay CNC. Dao phay ngón có đầu cắt vuông (flat end), cầu (ball nose) hoặc bo góc (corner radius).
-
- Dao phay ngón đáy phẳng (Flat End Mill): Dùng phay mặt phẳng, rãnh thẳng, phá thô và tinh. Phổ biến với 2-4 me (2 me cho nhôm/gỗ thoát phoi tốt, 4 me cho thép/inox độ cứng cao).
- Dao phay cầu (Ball Nose End Mill): Gia công bề mặt cong, khuôn mẫu 3D, bán tinh và tinh.
- Dao phay bo góc (Bull Nose / Corner Radius): Kết hợp ưu điểm cả hai loại trên, tạo góc bo tròn, tăng tuổi thọ. Ưu điểm: Đa dụng, dễ lập trình, giá hợp lý (dao carbide chất lượng từ 200.000 – 1.500.000 VNĐ tùy kích cỡ).
Dao phay mặt đầu gắn mảnh (Face Mill)
Dao phay mặt đầu gắn mảnh (Face Mill) Loại dao này gắn nhiều mảnh insert (thường 3-16 mảnh), dùng để phay mặt phẳng lớn với năng suất cao.
-
- Phổ biến: Dao 45° (góc cắt phổ biến nhất), dao 90° (phay vai vuông).
- Mảnh insert: APMT, ONMU, TNGX… từ hãng Sandvik, Kennametal, Sumitomo. Ưu điểm: Thay mảnh nhanh, chi phí thấp dài hạn, phù hợp sản xuất hàng loạt (ô tô, khuôn mẫu).
Dao tiện CNC (Turning Tools)
Dao tiện CNC (Turning Tools) Dùng trên máy tiện CNC, thường gắn mảnh insert.
-
- Dao tiện ngoài: Tiện trụ ngoài, khỏa mặt (CNMG, WNMG phổ biến).
- Dao tiện trong (Boring Bar): Tiện lỗ suốt hoặc lỗ bậc.
- Dao tiện ren: Tạo ren ngoài/trong (16ER/16IR).
- Dao cắt đứt/rãnh: Grooving tools. Ưu điểm: Insert đa dạng hình dạng (hình thoi, vuông, tròn), lớp phủ TiN/TiAlN tăng tuổi thọ.
Mũi khoan CNC (Drill Bits)
-
- Mũi khoan carbide liền khối: Khoan lỗ chính xác cao, tốc độ nhanh.
- Mũi khoan gắn mảnh: Dùng cho lỗ lớn, tiết kiệm chi phí.
- Mũi khoan bước (step drill), mũi khoan tâm (center drill). Ứng dụng: Tạo lỗ cho bulong, ren, lắp ráp.
Mũi doa CNC (Reamers)
Mũi doa CNC (Reamers) Dùng tinh chỉnh lỗ sau khi khoan, đạt độ chính xác ±0.005mm và bề mặt mịn (Ra 0.4-0.8).
-
- Doa tay, doa máy, doa carbide.
Dao vát mép / Dao chamfer (Chamfer Mill)
Dao vát mép / Dao chamfer (Chamfer Mill) Tạo vát mép 45°, 60°… an toàn và thẩm mỹ cho chi tiết. Thường dùng dao 90° hoặc dao chuyên dụng.
Ngoài ra, các loại đặc biệt:
- Dao phay phá thô Arden (cho gỗ/MDF).
- Dao cắt alu/mica (cho quảng cáo).
- Dao khắc 3D (fine engraving).
Vật liệu chế tạo dụng cụ cắt CNC phổ biến
- Carbide (hợp kim cứng): Phổ biến nhất, chịu nhiệt cao, tuổi thọ dài.
- HSS (thép tốc độ cao): Giá rẻ, dùng cho vật liệu mềm.
- Coated carbide: Phủ TiAlN, AlTiN… tăng tốc độ cắt 2-3 lần.
- CBN/PCD: Gia công thép cứng, nhôm, composite (cao cấp).
Lợi ích khi sử dụng dụng cụ cắt CNC chất lượng
- Độ chính xác cao (±0.001-0.01mm).
- Tăng năng suất 30-50%.
- Giảm lãng phí vật liệu và thời gian setup.
- Tuổi thọ dài, thay thế dễ dàng (đặc biệt insert).
- Phù hợp gia công vật liệu khó: inox, titan, hợp kim.
Lưu ý khi chọn và sử dụng dụng cụ cắt CNC
- Chọn theo vật liệu gia công (thép → 4 me, nhôm → 2-3 me).
- Xem thông số: đường kính, chiều dài lưỡi, số me, lớp phủ.
- Chế độ cắt: Vc (tốc độ cắt), f (tiến dao), ap (chiều sâu cắt).
- Bảo dưỡng: Làm mát tốt, tránh va đập, thay kịp thời.
- Thương hiệu uy tín: Sandvik, Kennametal, OSG, Kyocera, YG-1, GBTECH…
Kết luận
Các loại dụng cụ cắt CNC phổ biến hiện nay như dao phay ngón, dao phay mặt đầu, dao tiện insert, mũi khoan… đang dẫn dắt ngành cơ khí Việt Nam hội nhập sản xuất thông minh. Việc chọn đúng dụng cụ không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn giảm chi phí đáng kể. Nếu bạn đang đầu tư cho xưởng CNC, hãy bắt đầu từ việc hiểu rõ nhu cầu gia công và thử nghiệm các loại carbide coated chất lượng cao.
Hãy liên hệ nhà cung cấp uy tín hoặc tham gia khóa học CNC để cập nhật xu hướng mới nhất năm 2026. Chúc bạn thành công trong hành trình chinh phục công nghệ CNC!






